•5 دقیقه مطالعه•خشایار دادگر
قفسهٔ شامپوها پر از وعده است: ضدریزش، حجم‌دهنده، آبرسان، ضدشوره و ده‌ها ادعای دیگر. اما انتخاب شامپو مناسب بیشتر از هر چیز به وضعیت پوست سر و نوع موی شما بستگی دارد، نه به تبلیغات. در این راهنما ابتدا نوع مو و پوست سر را می‌شناسیم و سپس توضیح می‌دهیم برای هر حالت چه شامپویی منطقی‌تر است.
شامپو دقیقاً چه کاری می‌کند؟
شامپو در اصل برای تمیز کردن پوست سر ساخته شده است؛ یعنی چربی اضافه، عرق، شوره و بقایای محصولات حالت‌دهنده را برمی‌دارد. در مقابل، نرم‌کننده برای ساقهٔ مو است و آن را نرم و قابل‌شانه می‌کند. به همین دلیل، آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند شامپو را روی پوست سر بزنید، نه روی کل طول مو.
انتخاب شامپو مناسب بر اساس پوست سر
پوست سر چرب
اگر یک روز بعد از شستن، موها چرب و چسبیده به نظر می‌رسند، احتمالاً پوست سر چرب دارید. در این حالت شامپوهای «پاک‌کننده» یا «مخصوص موی چرب» انتخاب مناسب‌تری هستند. همچنین طبق همان منبع، افرادی که موی صاف و پوست سر چرب دارند ممکن است لازم باشد هر روز شامپو بزنند.
پوست سر خشک
از طرف دیگر، اگر پوست سر کشیده می‌شود یا خارش خفیف دارد، به شامپوی ملایم و آبرسان نیاز دارید. در این حالت دفعات شست‌وشو را هم کمتر کنید؛ چون شستن زیاد خشکی را بیشتر می‌کند.
شوره
شوره فقط نشانهٔ خشکی نیست و اغلب به پوست سر چرب و نوعی قارچ طبیعی پوست مربوط است. بنابراین شامپوهای ضدشوره با ترکیباتی مانند کتوکونازول، زینک پیریتیون یا سلنیوم سولفید معمولاً مؤثرترند. با این حال، اگر شوره با وجود شامپوی مناسب بهتر نشد، به پزشک مراجعه کنید.
پوست سر حساس
اگر پوست سر با بیشتر شامپوها می‌سوزد یا قرمز می‌شود، فرمول‌های ساده و بدون عطر را امتحان کنید. همچنین هر بار فقط یک محصول جدید را وارد روتین کنید تا علت حساسیت مشخص شود.
انتخاب شامپو بر اساس نوع مو
- موی نازک و کم‌حجم: شامپوهای سبک و حجم‌دهنده؛ در عوض، نرم‌کنندهٔ سنگین را فقط روی سرشاخه‌ها بزنید.
- برای موی خشک یا فر: شامپوی ملایم و آبرسان و استفاده از نرم‌کننده بعد از هر بار شستن.
- موی رنگ‌شده: شامپوهای مخصوص موی رنگ‌شده که ملایم‌ترند و رنگ را دیرتر می‌شویند.
- برای موی آسیب‌دیده از حرارت یا دکلره: شامپوی ملایم به همراه ماسک مو یک یا دو بار در هفته.
به برچسب شامپو چه چیزهایی نگاه کنیم؟
بسیاری از افراد فقط به اسم و رنگ بسته توجه می‌کنند. با این حال، چند نکتهٔ ساده انتخاب شامپو مناسب را دقیق‌تر می‌کند:
- نوع مو یا پوست سر که شامپو برای آن طراحی شده است.
- ترکیبات فعال، به‌ویژه در شامپوهای ضدشوره.
- همچنین وجود یا نبود عطر، برای پوست سرهای حساس.
- دستور مصرف؛ مثلاً اینکه شامپو باید چند دقیقه روی پوست سر بماند یا نه.
دربارهٔ شامپوهای «بدون سولفات» هم باید بدانید که لزوماً برای همه بهتر نیستند. در واقع برای پوست سر خشک، حساس یا موی رنگ‌شده مناسب‌ترند، در حالی که پوست سر خیلی چرب گاهی با شامپوهای پاک‌کننده‌تر راحت‌تر است.
روش درست شامپو زدن
- موها را کامل با آب ولرم خیس کنید.
- مقدار کمی شامپو را در کف دست کف کنید.
- سپس با سر انگشتان (نه ناخن) پوست سر را ماساژ دهید.
- بعد کاملاً آبکشی کنید؛ چون باقی ماندن شامپو می‌تواند خارش ایجاد کند.
- در نهایت نرم‌کننده را فقط روی ساقه و سرشاخه‌های مو بزنید.
آیا شامپو جلوی ریزش مو را می‌گیرد؟
حتی انتخاب شامپو مناسب هم بیشتر روی پوست سر و ظاهر مو اثر دارد. بنابراین انتظار درمان ریزش مو از شامپو به‌تنهایی منطقی نیست. اگر ریزش مو دارید، مقالهٔ ریزش مو فصلی و رابطهٔ استرس و تغذیه با ریزش مو را بخوانید و در صورت ادامهٔ ریزش با پزشک مشورت کنید.
سوالات متداول
هر چند وقت یک‌بار باید شامپو زد؟
به چربی پوست سر بستگی دارد. پوست سر چرب ممکن است هر روز به شامپو نیاز داشته باشد، در حالی که موی خشک یا فر معمولاً با شستن کمتر راحت‌تر است.
آیا باید شامپو را مدام عوض کرد؟
نه لزوماً. اگر شامپوی فعلی با پوست سر شما سازگار است، دلیلی برای عوض کردن آن نیست. البته با تغییر فصل یا رنگ کردن مو ممکن است نیازتان تغییر کند.
شامپوی بچه برای بزرگسالان مناسب است؟
شامپوی بچه ملایم است و برای پوست سر حساس می‌تواند گزینه باشد؛ اما برای پوست سر چرب معمولاً به‌اندازهٔ کافی پاک‌کننده نیست.
جمع‌بندی
انتخاب شامپو مناسب با شناخت پوست سر شروع می‌شود: چرب، خشک، شوره‌ای یا حساس. سپس نوع مو، رنگ‌شدگی و آسیب‌های حرارتی را در نظر بگیرید. در نهایت شامپو را روی پوست سر و نرم‌کننده را روی ساقهٔ مو بزنید. برای مقایسهٔ گزینه‌ها، دستهٔ شامپو فروشگاه را ببینید.
