•5 دقیقه مطالعه•خشایار دادگر
سلامت دهان و دندان فقط به زیبایی لبخند مربوط نیست؛ پوسیدگی و بیماری لثه می‌توانند درد، بوی بد دهان و از دست رفتن دندان را به دنبال داشته باشند. خوشبختانه بیشتر این مشکلات با چند عادت ساده قابل پیشگیری‌اند. در این مقاله اصول مراقبت از دهان و دندان را مرور می‌کنیم؛ از روش درست مسواک زدن تا انتخاب محصولات.
چرا مراقبت از دهان و دندان مهم است؟
پلاک لایه‌ای از باکتری است که مدام روی دندان‌ها تشکیل می‌شود. اگر پلاک برداشته نشود، باکتری‌ها با قندهای غذا اسید می‌سازند و مینای دندان را تخریب می‌کنند. همچنین پلاک باقی‌مانده لثه‌ها را ملتهب می‌کند. سازمان جهانی بهداشت بیماری‌های دهان را از شایع‌ترین بیماری‌های جهان می‌داند؛ بنابراین پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
۱. مسواک زدن درست
به توصیهٔ NHS، دندان‌ها را روزی دو بار و هر بار حدود دو دقیقه با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید. همچنین یکی از این دو نوبت باید آخرین کار پیش از خواب باشد؛ چون جریان بزاق در شب کمتر است.
- مسواک را با زاویهٔ حدود ۴۵ درجه نسبت به لثه بگیرید.
- با حرکات کوتاه و ملایم همهٔ سطوح دندان را تمیز کنید.
- سپس سطح جونده و پشت دندان‌ها را فراموش نکنید.
- در نهایت زبان را هم به‌آرامی تمیز کنید.
انجمن دندان‌پزشکی آمریکا هم در راهنمای مسواک زدن توصیه می‌کند مسواک را هر سه یا چهار ماه، یا زودتر اگر موهایش باز شده، عوض کنید.
۲. نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی
مسواک به فاصلهٔ بین دندان‌ها نمی‌رسد. به همین دلیل، استفادهٔ روزانه از نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی برای برداشتن پلاک و ذرات غذا از این نواحی لازم است. در واقع بسیاری از پوسیدگی‌ها و التهاب‌های لثه دقیقاً از همین فاصله‌ها شروع می‌شوند.
۳. بعد از مسواک، دهان را زیاد آب نکشید
پس از مسواک، خمیردندان اضافه را تف کنید؛ اما بلافاصله دهان را با مقدار زیاد آب نشویید. به این ترتیب، فلوراید بیشتری روی دندان‌ها باقی می‌ماند و اثر محافظتی آن بیشتر می‌شود.
۴. دهان‌شویه، در صورت نیاز
دهان‌شویه جایگزین مسواک و نخ دندان نیست. با این حال، برخی دهان‌شویه‌های فلورایددار یا ضدپلاک ممکن است برای بعضی افراد مفید باشند. بهتر است آن را در زمانی غیر از مسواک زدن استفاده کنید، مثلاً بعد از ناهار.
۵. کم کردن قند و نوشیدنی‌های شیرین
مهم‌ترین عامل غذایی پوسیدگی، دفعات مصرف قند است، نه فقط مقدار آن. بنابراین تنقلات شیرین و نوشیدنی‌های قندی را محدود کنید و آن‌ها را بیشتر همراه وعدهٔ غذایی بخورید. همچنین آب بهترین نوشیدنی بین وعده‌هاست.
۶. معاینهٔ منظم دندان‌پزشکی
بسیاری از مشکلات دهان در مراحل اولیه دردی ندارند. در نتیجه معاینهٔ منظم به دندان‌پزشک کمک می‌کند پوسیدگی یا بیماری لثه را زود تشخیص دهد. فاصلهٔ مراجعه را دندان‌پزشک بر اساس وضعیت دهان شما تعیین می‌کند.
۷. دوری از دخانیات
سیگار و قلیان خطر بیماری لثه، لک دندان، بوی بد دهان و سرطان دهان را افزایش می‌دهند. بنابراین ترک آن‌ها یکی از مهم‌ترین قدم‌ها برای مراقبت از دهان و دندان است.
انتخاب محصولات مراقبت از دهان و دندان
- مسواک: موی نرم یا متوسط و سر کوچک که به همهٔ دندان‌ها برسد.
- خمیردندان: حاوی فلوراید؛ برای دندان‌های حساس، خمیردندان مخصوص حساسیت.
- نخ دندان: نوع ساده یا واکس‌دار، بر اساس فاصلهٔ دندان‌ها.
- همچنین برای لثه‌های حساس، مشورت با دندان‌پزشک دربارهٔ دهان‌شویهٔ مناسب.
برای مقایسهٔ گزینه‌ها، دستهٔ بهداشت دهان و دندان فروشگاه را ببینید.
سوالات متداول
مسواک برقی بهتر است یا معمولی؟
هر دو اگر درست و به مدت کافی استفاده شوند، مؤثرند. با این حال، مسواک برقی برای افرادی که مهارت دستی کمتری دارند یا کودکان ممکن است راحت‌تر باشد.
خونریزی لثه هنگام مسواک طبیعی است؟
نه. خونریزی معمولاً نشانهٔ التهاب لثه است. بنابراین مسواک و نخ دندان را با ملایمت ادامه دهید و اگر بیش از چند روز طول کشید، به دندان‌پزشک مراجعه کنید.
مراقبت از دهان و دندان کودکان از چه زمانی شروع شود؟
از زمان درآمدن اولین دندان. مقدار خمیردندان و نوع آن را بر اساس سن کودک از دندان‌پزشک بپرسید.
جمع‌بندی
مراقبت از دهان و دندان با چند عادت ساده انجام می‌شود: مسواک دو بار در روز به مدت دو دقیقه با خمیردندان فلورایددار، تمیز کردن بین دندان‌ها، کم کردن دفعات مصرف قند، دوری از دخانیات و معاینهٔ منظم. در نهایت، با انتخاب محصولات مناسب و استمرار، می‌توانید از بیشتر مشکلات دهان پیشگیری کنید.
